Aşağıda, Cahit Arf'ın 1949 yılında verdiği konferans metninin anlamı, akışı ve örnekleri birebir korunarak, günümüz Türkçesiyle sadeleştirilmiş hali yer almaktadır: ## Modern Fizikte Madde Anlayışı ve Doğa Kanunları **Yazan: Doç. Dr. Cahit ARF** Bu konferanstaki amacımız; iki buçuk asırdan beri doğa bilimlerinde ve özellikle fizikte temel bir ilke rolünü oynayan **determinizmin (belirlenimciliğin)** modern fizikte –en azından bazı fizikçilere göre– nasıl ve neden reddedilmek veya nitelik değiştirmek zorunda kaldığını, matematiksel formüller kullanmadan anlatmaya çalışmak, daha doğrusu hissettirmektir. Herhangi bir olayı ikinci bir olayın takip ettiğini birçok kez gözlemlediğimizde, bizde birinci olayın ikinci olayı mutlaka doğurduğu duygusu uyanır. Örneğin, bir kapı üzerindeki düğmeye bastığımızda bunu bir zil sesinin izlemesini, ateş üzerine su dolu bir kap koyduğumuzda bu suyun bir süre sonra kaynamasını, elektrik anahtarını çevirdiğimizde lambanın yanmasını bekleriz. Bunun ned...